Tag Archives: แบคที่เรียที่ดื้อยา

เมื่อยาปฏิชีวนะใช้ไม่ได้ผลอีกต่อไป เราจะทำอย่างไรกับแบคทีเรีย

เราทราบกันดีว่ายาปฏิชีวนะ เป็นตัวยาที่หมอใช้ฉีดฆ่าเชื้อแบคทีเรีย บนโลกเรามีแบคทีเรียอยู่มากมายหลายสายพันธุ์ มีทั้งแบคทีเรียที่เป็นอันตรายและไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ ในช่วงที่ผ่านมามีการค้นพบเชื้อแบคทีเรียสายพันธุ์ที่ดื้อต่อยาทุกชนิด การใช้ยาปฏิชีวนะไม่ได้ผลในการฆ่าเชื้อแบคทีเรียอีกต่อไป แล้วเราจะทำอย่างไรกับเหล่าแบคทีเรียร้ายที่กำลังแพร่กระจายเหล่านั้น

การใช้ยาปฏิชีวนะในสัตว์

          ในโลกยุคใหม่การผลิตต้องได้ผลผลิตดี มีผลผลิตที่ได้รับความเสียหายน้อยที่สุด การซื้อขายต้องได้กำไรดี แทบจะเรียกได้ว่าทั่วโลกที่ทำฟาร์มเลี้ยงสัตว์เพื่อการค้า ต่างหันมาใช้ยาปฏิชีวนะกับสัตว์เหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็นฟาร์มหมู ฟาร์มไก่ ฟาร์มวัว ฯลฯ ยาปฏิชีวนะเหล่านี้จะมาในรูปของอาหารสัตว์ เพื่อป้องกันเชื้อแบคทีเรียต่าง ๆ ที่จะเกิดกับสัตว์เหล่านั้นก่อนที่จะนำออกมาขายสู่ท้องตลาดให้เป็นอาหารของเรา 

เชื้อแบคที่เรียสายพันธุ์ใหม่

ผู้เชี่ยวชาญด้านจุลินทรีย์ค้นพบปรากฎการณ์ใหม่ของเอนไซม์ที่เรียกว่า ESBL (Extended-Spectrum-Beta-Lactamases) ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่ทำให้แบคทีเรียดื้อยา และสามารถทำลายยาได้  ESBL ถูกตรวจพบในลำไส้ของคน และสัตว์ที่ได้รับยาปฏิชีวนะ ซึ่งเป็นยีนที่สืบพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว ทำให้มีแบคทีเรียที่ดื้อต่อยาขยายตัวเพิ่มขึ้น ไก่จากฟาร์มทุก ๆ 2 ใน 5 ตัวถูกตรวจพบเชื้อ ESBL ที่ดื้อต่อยาปฏิชีวนะ

การดื้อยาปฏิชีวนะของแบคทีเรียนี้ เป็นปัญหาที่แพร่กระจายไปทั่วโลก ในอินเดีย ที่กรุงนิวเดลลีมีการตรวจพบเชื้อในน้ำดื่ม ทั่วโลกพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้น จากโลหิตเป็นพิษจากการติดเชื้อแบคทีเรีย, เป็นแผลอักเสบพุพอง หรือกรวยไตอักเสบ เป็นต้นแบคทีเรียเหล่านี้สามารถกระจายไปทุกส่วนในร่างกายทำให้เกิดภาวะอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายไม่ทำงาน

นอกจากเอนไซม์ ESBL เชื้อแบคทีเรียตัวใหม่ที่ค้นพบเมื่อปีที่ผ่านมา คือ MRSA ย่อมาจาก (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus) เป็นการติดเชื้อชนิดหนึ่งที่ดื้อต่อยาปฏิชีวนะที่ใช้ในการรักษาการติดเชื้อทั่วไป เมื่อแบคทีเรียเกิดการดื้อยา จะทำให้การกำจัดเชื้อเป็นไปได้ยากขึ้นและใช้เวลานานขึ้นในการฟื้นตัวจากการติดเชื้อ 

แบคทีเรียสายพันธุ์ใหม่ ทำให้เกิดความกลัว

ในวงการยานั้นถือเป็นข่าวร้าย ซึ่งทำให้เกิดความกลัวไปทั่ว เพราะยังไม่มียาปฏิชีวนะตัวใดที่ผลิตออกมาใช้ฆ่าเชื้อนี้ได้ สิ่งที่เราต้องใส่ใจดูแลให้ดีที่สุดคือเรื่องของความสะอาดที่ควรดูแลให้ทั่วถึง ควรล้างมือทุกครั้งจากการสัมผัสสิ่งต่าง ๆ นอกบ้าน อยู่ให้ห่างไกลจากผู้ติดเชื้อ นอกเหนือจากนี้ ควรปฏิบัติเพื่อหลีกเลี่ยงแบคทีเรียดังนี้

  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาปฏิชีวนะหากไม่จำเป็นจริง ๆ
  • แยกเนื้อสัตว์ที่จะประกอบอาหารออกจากอาหารที่ปรุงสุกแล้ว ไม่นำมาแช่ตู้เย็นรวมกัน และควรล้างมือ ล้างอุปกรณ์ที่ใช้ทำอาหารให้สะอาดด้วยน้ำยาและน้ำร้อน ไม่ใช้มีดหั่นเนื้อมาหั่นผักโดยที่ไม่ล้างทำความสะอาดให้ดีก่อน
  • หลีกเลี่ยงการเข้ารับการผ่าตัดในโรงพยาบาลในประเทศที่คุณไม่มั่นใจเรื่องความสะอาด

แม้ว่าแบคทีเรีย MRSA จะฟังดูอันตรายและน่ากลัว แต่จนถึงวันนี้มีการตรวจพบเชื้อชนิดนี้เฉพาะในสัตว์เท่านั้น ยังไม่พบในมนุษย์ นั่นทำให้เรายังมีความหวังว่านักวิจัยจะค้นพบยาปฏิชีวนะตัวใหม่เพื่อนำมาทำลายแบคทีเรียตัวนี้ได้ในเร็ววัน